Sùi mào gà nhẹ có thể bắt đầu bằng một hoặc vài nốt nhỏ quanh vùng sinh dục hoặc hậu môn. Ở giai đoạn đầu, các tổn thương có thể rất khó nhận biết vì kích thước nhỏ, bề mặt phẳng, màu gần giống da hoặc trông tương tự mô bình thường xung quanh.
Sùi mào gà do một số type của virus papilloma ở người, hay HPV, gây ra. Phần lớn trường hợp sùi mào gà liên quan đến các type HPV có nguy cơ gây ung thư thấp, đặc biệt là HPV 6 và 11. Những type HPV thường gây sùi mào gà nhìn chung khác với các type HPV nguy cơ cao gây phần lớn ung thư cổ tử cung và các ung thư khác liên quan đến HPV.
Chỉ có một vài nốt sùi nhỏ không có nghĩa là có thể bỏ qua tình trạng này. Nhiều bệnh da khác có thể trông giống sùi mào gà, vì vậy bác sĩ hoặc nhân viên y tế có thể giúp xác nhận chẩn đoán và đánh giá có cần điều trị hay không.
Sùi mào gà nhẹ là gì?
Thuật ngữ sùi mào gà nhẹ không phải là một giai đoạn y khoa chính thức của nhiễm HPV. Cụm từ này thường được dùng để mô tả tình trạng ở giai đoạn sớm hoặc mức độ khu trú, khi chỉ có một vài tổn thương nhỏ và triệu chứng không đáng kể.
Sùi mào gà, còn được gọi trong y khoa là condylomata acuminata, là những tổn thương lành tính do nhiễm HPV gây ra.
Các tổn thương có thể xuất hiện quanh:
- Âm hộ.
- Cửa âm đạo.
- Cổ tử cung.
- Dương vật.
- Bìu.
- Bẹn.
- Tầng sinh môn.
- Hậu môn và vùng da xung quanh.
Trong một số trường hợp, sùi mào gà có thể xuất hiện bên trong âm đạo, hậu môn hoặc niệu đạo nên khó quan sát hơn.
Sùi mào gà nhẹ trông như thế nào?
Sùi mào gà ở giai đoạn đầu có thể rất khó nhận biết.
Tổn thương có thể trông giống:
- Một nốt nhỏ đơn lẻ.
- Một cụm gồm vài nốt rất nhỏ.
- Tổn thương phẳng hoặc hơi nhô lên.
- Nốt mềm hoặc tương đối chắc.
- Màu da, trắng nhạt, hồng, đỏ hoặc sẫm màu hơn vùng da xung quanh.
- Những vùng nhỏ có bề mặt hơi sần trên nền da nhìn gần như bình thường.
Khi nhiều nốt sùi phát triển sát nhau, chúng có thể tạo thành hình ảnh giống súp lơ thường được nhắc đến khi mô tả sùi mào gà.
Tuy nhiên, không phải tổn thương nào cũng có hình dạng giống súp lơ. Sùi mào gà nhẹ có thể chỉ là những nốt rất nhỏ và bề mặt khá nhẵn.
Dấu hiệu sớm của sùi mào gà là gì?
Nhiều trường hợp sùi mào gà không gây triệu chứng nào ngoài việc xuất hiện các nốt có thể nhìn thấy hoặc sờ thấy.
Khi có triệu chứng, người bệnh có thể gặp:
- Ngứa nhẹ.
- Kích ứng.
- Cảm giác nóng rát.
- Đau hoặc nhạy cảm khi chạm vào.
- Chảy máu nhẹ, đặc biệt sau ma sát hoặc quan hệ tình dục.
- Khó chịu khi quan hệ.
Sùi mào gà nằm gần niệu đạo đôi khi có thể ảnh hưởng đến dòng nước tiểu bình thường.
Không đau không có nghĩa là chắc chắn không phải sùi mào gà. Nhiều tổn thương hoàn toàn không gây đau.
Sùi mào gà có thể nhỏ đến mức không nhìn thấy không?
Có.
Nhiễm HPV không phải lúc nào cũng tạo ra các nốt sùi nhìn thấy được. Một người có thể mang HPV ở vùng sinh dục mà không có bất kỳ tổn thương rõ ràng nào.
Ngay cả khi sùi mào gà xuất hiện, các tổn thương ban đầu có thể rất nhỏ hoặc nằm ở vị trí khó quan sát nếu không được khám trực tiếp.
Đây là một trong những lý do không thể xác định một người có nhiễm HPV hay không chỉ bằng cách quan sát da vùng sinh dục.
Nguyên nhân gây sùi mào gà là gì?
Sùi mào gà do nhiễm human papillomavirus, hay HPV.
HPV là một nhóm virus lớn. Hơn 200 type HPV đã được xác định, và các type khác nhau có thể ảnh hưởng đến những vùng da và niêm mạc khác nhau.
HPV type 6 và 11 gây ra phần lớn các trường hợp sùi mào gà. Đây được xếp vào nhóm HPV nguy cơ thấp vì hiếm khi gây ung thư.
Các type HPV nguy cơ cao, bao gồm type 16 và 18, liên quan chặt chẽ hơn với các ung thư như ung thư cổ tử cung, hậu môn, dương vật, âm hộ, âm đạo và một số ung thư vùng họng.
Một người có thể nhiễm nhiều hơn một type HPV cùng lúc.
Sùi mào gà lây như thế nào?
HPV sinh dục chủ yếu lây qua tiếp xúc da với da gần gũi trong hoạt động tình dục.
Virus có thể lây trong:
- Quan hệ tình dục qua đường âm đạo.
- Quan hệ tình dục qua đường hậu môn.
- Tiếp xúc da sinh dục với da sinh dục.
- Dùng chung đồ chơi tình dục.
- Một số trường hợp quan hệ tình dục bằng miệng.
Không nhất thiết phải có quan hệ tình dục xâm nhập mới có thể lây HPV.
HPV cũng có thể lây khi không có sùi mào gà nhìn thấy được. Nhiều người nhiễm HPV hoàn toàn không biết mình đang mang virus.
Sau khi nhiễm HPV bao lâu thì xuất hiện sùi mào gà?
Sùi mào gà không nhất thiết xuất hiện ngay sau khi HPV được truyền sang người khác.
Các tổn thương có thể xuất hiện sau vài tuần hoặc vài tháng. Ở một số người, khoảng thời gian này có thể kéo dài hơn.
Vì vậy, việc xuất hiện một nốt sùi không cho biết chính xác thời điểm nhiễm HPV hoặc người bạn tình nào đã truyền virus.
Trong nhiều trường hợp, không thể xác định chính xác HPV được mắc từ khi nào.
Bị sùi mào gà có đồng nghĩa với việc bạn tình ngoại tình không?
Không.
Do HPV có thể tồn tại mà không gây triệu chứng trong thời gian dài trước khi xuất hiện sùi mào gà, việc phát hiện các nốt sùi không chứng minh rằng một người bạn tình gần đây đã truyền virus hoặc đã có hành vi ngoại tình.
HPV rất phổ biến ở người có quan hệ tình dục và nhiều trường hợp nhiễm không bao giờ gây triệu chứng rõ ràng.
Sùi mào gà nhẹ có nguy hiểm không?
Bản thân sùi mào gà thường là tổn thương lành tính và chủ yếu do các type HPV nguy cơ thấp gây ra.
Tuy nhiên, tình trạng này vẫn có thể gây khó chịu về thể chất, lo lắng tâm lý, ảnh hưởng đến đời sống tình dục và có khả năng lây sang bạn tình.
Cũng không nên mặc định mọi nốt xuất hiện ở vùng sinh dục đều là sùi mào gà. Một số tổn thương có hình dạng tương tự có thể do nguyên nhân khác và cần cách xử trí khác.
Việc đi khám đặc biệt quan trọng khi không chắc chắn về chẩn đoán, tổn thương thay đổi nhanh, có chảy máu hoặc người bệnh bị suy giảm miễn dịch.
Sùi mào gà có đồng nghĩa với ung thư không?
Không.
Các type HPV gây phần lớn trường hợp sùi mào gà thường khác với những type HPV gây phần lớn các ung thư liên quan đến HPV.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, nhiễm kéo dài các type HPV nguy cơ cao có thể gây ung thư cổ tử cung và cũng liên quan đến ung thư hậu môn, dương vật, âm hộ, âm đạo và vùng miệng hoặc họng.
Bị sùi mào gà không có nghĩa là một người đang mắc ung thư.
Những người thuộc nhóm cần tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ vẫn nên tiếp tục tầm soát theo khuyến nghị, bất kể có từng bị sùi mào gà hay không.
Sùi mào gà nhẹ có tự khỏi không?
Có. Một số trường hợp sùi mào gà có thể tự biến mất khi hệ miễn dịch kiểm soát được nhiễm HPV.
Một số tổn thương khác có thể giữ nguyên hoặc tăng về số lượng và kích thước.
NHS cho biết sùi mào gà đôi khi có thể biến mất mà không cần điều trị, trong khi nếu điều trị thì quá trình này có thể kéo dài vài tuần hoặc vài tháng.
Việc có cần điều trị hay không có thể phụ thuộc vào:
- Số lượng nốt sùi.
- Kích thước và vị trí.
- Triệu chứng.
- Tình trạng mang thai.
- Mong muốn của người bệnh.
- Tổn thương có đang thay đổi hay không.
Sùi mào gà nhẹ được chẩn đoán như thế nào?
Sùi mào gà thường được chẩn đoán bằng cách quan sát trực tiếp tổn thương.
Bác sĩ hoặc nhân viên y tế chuyên về sức khỏe tình dục có thể kiểm tra vùng da quanh bộ phận sinh dục và hậu môn, đồng thời hỏi về triệu chứng và tiền sử tình dục.
Tùy vị trí tổn thương, đôi khi có thể cần kiểm tra âm đạo, cổ tử cung, hậu môn hoặc niệu đạo.
Xét nghiệm HPV thường quy không được sử dụng để chẩn đoán các nốt sùi mào gà nhìn thấy được. Xét nghiệm HPV chủ yếu được sử dụng trong tầm soát cổ tử cung và một số tình huống lâm sàng cụ thể, chứ không nhằm xác định một nốt nhìn thấy bằng mắt có phải sùi mào gà hay không.
Những bệnh nào có thể trông giống sùi mào gà?
Không phải mọi nốt ở vùng sinh dục đều do HPV gây ra.
Một số tình trạng có thể bị nhầm với sùi mào gà gồm:
- U mềm treo da.
- Hạt Fordyce.
- Sẩn ngọc dương vật.
- Papillomatosis tiền đình âm hộ.
- U mềm lây.
- Viêm nang lông.
- Lông mọc ngược.
- Tuyến bã nhờn.
- Các tổn thương da lành tính khác.
- Một số bệnh lây truyền qua đường tình dục khác.
Do cách điều trị khác nhau, không nên cố tự chẩn đoán tổn thương vùng sinh dục chỉ dựa vào hình ảnh trên mạng.
Sùi mào gà nhẹ điều trị như thế nào?
Hiện không có phương pháp điều trị nào có thể loại bỏ trực tiếp HPV khỏi cơ thể. Mục tiêu điều trị là loại bỏ hoặc làm giảm các nốt sùi nhìn thấy được.
Có nhiều phương pháp khác nhau tùy số lượng, kích thước và vị trí của tổn thương.
Thuốc bôi hoặc dung dịch kê đơn
Một số thuốc kê đơn có thể được bôi trực tiếp lên các nốt sùi mào gà bên ngoài.
Sản phẩm phù hợp phụ thuộc vào vị trí tổn thương và tình trạng cụ thể của từng người. Một số thuốc có thể được người bệnh tự bôi, trong khi một số loại khác cần do nhân viên y tế thực hiện.
Các phương pháp này có thể gây kích ứng tại chỗ, nóng rát, đau hoặc viêm.
Áp lạnh
Áp lạnh sử dụng nhiệt độ rất thấp, thường bằng nitơ lỏng, để đông lạnh mô sùi.
Có thể cần thực hiện nhiều lần điều trị.
Sau điều trị có thể xuất hiện đau tạm thời, phồng rộp hoặc kích ứng.
Loại bỏ bằng thủ thuật
Những nốt sùi lớn, dai dẳng hoặc khó điều trị đôi khi có thể được loại bỏ bằng thủ thuật.
Các phương pháp có thể bao gồm cắt bỏ, đốt điện hoặc laser tùy tình trạng lâm sàng và dịch vụ hiện có.
Có thể dùng thuốc trị mụn cóc thông thường cho sùi mào gà không?
Không.
Các sản phẩm trị mụn cóc không kê đơn dành cho mụn cóc ở tay hoặc chân không nên được sử dụng trên vùng da sinh dục.
Các sản phẩm chứa acid mạnh như salicylic acid có thể làm tổn thương mô sinh dục nhạy cảm.
Chỉ nên sử dụng các phương pháp điều trị được kê đơn hoặc khuyến nghị riêng cho sùi mào gà.
Sùi mào gà có tái phát sau điều trị không?
Có.
Điều trị giúp loại bỏ các nốt sùi nhìn thấy được nhưng không nhất thiết loại bỏ hoàn toàn HPV khỏi mô xung quanh ngay lập tức.
Vì vậy, sùi mào gà có thể tái phát sau khi điều trị tưởng như đã thành công, đặc biệt trong những tháng đầu sau điều trị.
Tái phát không nhất thiết có nghĩa là người bệnh vừa bị nhiễm một chủng HPV mới.
Sùi mào gà nhẹ có thể nặng hơn không?
Có thể.
Một số nốt sùi nhỏ có thể giữ nguyên hoặc tự biến mất, trong khi những nốt khác tăng về kích thước hoặc số lượng.
Người bị suy giảm miễn dịch có thể phát triển các tổn thương lan rộng hơn hoặc kéo dài hơn.
Các nốt sùi cũng có thể bị kích ứng do ma sát, cạo lông hoặc quan hệ tình dục và đôi khi có thể chảy máu.
Bị sùi mào gà nhẹ có nên quan hệ tình dục không?
HPV có thể lây qua tiếp xúc da với da trong hoạt động tình dục ngay cả khi các nốt sùi còn rất nhỏ.
NHS khuyến nghị tránh quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn và bằng miệng trong thời gian đang điều trị sùi mào gà.
Nếu vẫn quan hệ tình dục, bao cao su có thể giúp giảm nguy cơ lây HPV nhưng không thể bảo vệ hoàn toàn, vì HPV có thể tồn tại trên vùng da không được bao cao su che phủ.
Không nên dùng chung đồ chơi tình dục trừ khi được vệ sinh đúng cách và sử dụng bao cao su mới cho mỗi người dùng.
Bạn tình có cần đi khám không?
Nên thông báo cho bạn tình hiện tại khi được chẩn đoán sùi mào gà để họ có thể cân nhắc việc khám sức khỏe tình dục.
Bạn tình có thể nhiễm HPV mà không có nốt sùi nhìn thấy được.
Không có xét nghiệm thường quy nào có thể xác định toàn bộ tình trạng nhiễm HPV ở nam giới hoặc phát hiện mọi trường hợp nhiễm HPV sinh dục.
Tùy nguy cơ cá nhân, bạn tình cũng có thể cân nhắc xét nghiệm các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác.
Đã bị sùi mào gà thì tiêm vắc xin HPV còn tác dụng không?
Vắc xin HPV không điều trị các nốt sùi mào gà đang có và không loại bỏ nhiễm HPV đã tồn tại trong cơ thể.
Tuy nhiên, tùy độ tuổi và tiền sử tiêm chủng, vắc xin vẫn có thể giúp bảo vệ chống lại những type HPV mà một người chưa từng nhiễm.
Các vắc xin HPV hiện đại bảo vệ chống lại nhiều type HPV gây sùi mào gà và các ung thư liên quan đến HPV.
Bác sĩ có thể tư vấn liệu tiêm vắc xin có phù hợp hay không dựa trên tuổi, tình trạng tiêm chủng trước đây và các khuyến nghị hiện hành.
Sùi mào gà khi mang thai
Sùi mào gà có thể thay đổi trong thai kỳ và đôi khi tăng về kích thước hoặc số lượng.
Không phải tất cả các phương pháp điều trị thường dùng đều phù hợp với phụ nữ mang thai.
Phụ nữ mang thai bị sùi mào gà nên thông báo cho bác sĩ sản khoa hoặc nhân viên y tế có chuyên môn trước khi sử dụng bất kỳ thuốc bôi nào.
HPV có thể truyền sang em bé trong quá trình sinh, nhưng trường hợp này được xem là không phổ biến.
Khi nào nên đi khám nếu nghi ngờ sùi mào gà?
Nên đi khám nếu phát hiện nốt mới hoặc tổn thương bất thường quanh vùng sinh dục hoặc hậu môn, đặc biệt khi không chắc đó là gì.
Việc đánh giá y tế đặc biệt quan trọng khi:
- Tổn thương chảy máu.
- Gây đau hoặc ngứa nhiều.
- Phát triển nhanh.
- Có màu sắc hoặc hình dạng bất thường.
- Nằm bên trong âm đạo, hậu môn hoặc niệu đạo.
- Ảnh hưởng đến việc đi tiểu.
- Bạn đang mang thai.
- Hệ miễn dịch bị suy giảm.
- Không chắc chắn về chẩn đoán.
Bác sĩ có thể giúp phân biệt sùi mào gà với nhiều tình trạng lành tính hoặc nhiễm trùng khác có hình dạng tương tự.
Có thể phòng ngừa sùi mào gà không?
Có thể giảm nguy cơ nhưng không thể loại bỏ hoàn toàn.
Các biện pháp hữu ích gồm:
- Tiêm vắc xin HPV khi được khuyến nghị.
- Sử dụng bao cao su khi quan hệ qua đường âm đạo hoặc hậu môn.
- Sử dụng biện pháp bảo vệ phù hợp khi quan hệ bằng miệng.
- Tránh quan hệ tình dục trong thời gian đang điều trị các nốt sùi nhìn thấy được.
- Không dùng chung đồ chơi tình dục, hoặc vệ sinh và sử dụng bao cao su mới khi dùng chung.
Bao cao su giúp giảm nguy cơ lây HPV nhưng không che phủ toàn bộ vùng da sinh dục, vì vậy khả năng bảo vệ không tuyệt đối.
Những điều cần nhớ về sùi mào gà nhẹ
Sùi mào gà nhẹ có thể chỉ bắt đầu bằng một hoặc vài nốt nhỏ, không đau quanh vùng sinh dục hoặc hậu môn. Phần lớn trường hợp do các type HPV nguy cơ thấp gây ra, đặc biệt là HPV 6 và 11.
Các tổn thương nhỏ có thể khó phân biệt với cấu trúc giải phẫu bình thường hoặc những bệnh da khác, vì vậy nên đi khám khi không chắc chắn về chẩn đoán.
Một số nốt sùi có thể tự biến mất mà không cần điều trị, trong khi những trường hợp khác có thể tồn tại, phát triển hoặc tái phát sau điều trị. Các phương pháp điều trị hiện có gồm thuốc bôi kê đơn, áp lạnh và các thủ thuật loại bỏ tổn thương.
HPV vẫn có thể lây khi các nốt sùi rất nhỏ hoặc không nhìn thấy được. Bao cao su giúp giảm nguy cơ lây truyền nhưng không bảo vệ hoàn toàn. Vắc xin HPV có thể phòng ngừa nhiều type HPV quan trọng nhưng không điều trị nhiễm HPV đã tồn tại.
Câu hỏi thường gặp
Sùi mào gà nhẹ trông như thế nào?
Sùi mào gà nhẹ có thể xuất hiện dưới dạng một hoặc vài nốt rất nhỏ, phẳng hoặc hơi nhô lên quanh vùng sinh dục hoặc hậu môn. Tổn thương có thể có màu da, trắng nhạt, hồng, đỏ hoặc sẫm màu hơn vùng da xung quanh và ban đầu thường khó nhận biết.
Sùi mào gà nhẹ có tự khỏi không?
Có. Một số nốt sùi có thể tự biến mất khi hệ miễn dịch kiểm soát được nhiễm HPV. Một số trường hợp khác có thể tồn tại, tăng số lượng hoặc tái phát sau điều trị.
Sùi mào gà nhỏ có nguy hiểm không?
Phần lớn sùi mào gà do các type HPV nguy cơ thấp gây ra và là tổn thương lành tính. Tuy nhiên, nhiều tình trạng khác có thể trông giống sùi mào gà, vì vậy nên đi khám nếu không chắc chắn về chẩn đoán hoặc tổn thương có biểu hiện bất thường.
Sùi mào gà nhẹ điều trị như thế nào?
Các phương pháp điều trị có thể bao gồm thuốc bôi hoặc dung dịch kê đơn, áp lạnh và các thủ thuật như cắt bỏ, đốt điện hoặc laser. Lựa chọn phù hợp phụ thuộc vào số lượng, kích thước và vị trí của các nốt sùi.
Sùi mào gà rất nhỏ có lây không?
Có. HPV có thể lây qua tiếp xúc da với da gần gũi trong hoạt động tình dục ngay cả khi các nốt sùi rất nhỏ, và virus cũng có thể lây khi không có tổn thương nhìn thấy được.
Bị sùi mào gà có nghĩa là bị ung thư không?
Không. Phần lớn sùi mào gà do các type HPV nguy cơ thấp gây ra, đặc biệt là type 6 và 11. Đây là những type khác với các HPV nguy cơ cao gây phần lớn các ung thư liên quan đến HPV.
Chỉ có một nốt nhỏ nghi sùi mào gà có cần đi khám không?
Nên đi khám nếu xuất hiện một tổn thương mới ở vùng sinh dục mà bạn không chắc đó là gì. U mềm treo da, các biến thể giải phẫu bình thường và một số bệnh nhiễm trùng khác có thể trông giống sùi mào gà và cần cách xử trí khác.
Nguồn
